De illusie van verbinding

Ik mis niet de ander. Ik mis mezelf, hoe ik me voel wanneer ik bij die ander ben.

Verbinding

Wanneer ik dit artikel schrijf heeft een dierbare vriendin net te horen gekregen dat ze een tumor heeft. Het thema verbinding waar ik over zou schrijven komt hierbij in een ander licht te staan. De eerste woorden die ik op papier had gezet gingen direct de prullenbak in. Toen ik het hoorde wist ik eerst niet wat ik moest zeggen. Ik zat zonder te bewegen, luisterend naar haar ademhaling aan de telefoon. Ik was er stil van. Later toen ik ophing kon ik pas het verdriet voelen en ook toelaten. Ik voelde verdriet omdat ik bang ben om haar te verliezen.

De leegte

Ik moet denken aan al die keren dat ik in mijn leven heb meegemaakt dat een verbinding met een dierbare verbroken werd. Dat gebeurde onder andere tijdens mijn scheiding of toen mijn beste vriend emigreerde en eenzijdig alle banden verbrak met iedereen in Nederland en dus ook met mij. Wat alle verhalen gemeenschappelijk hebben is dat ze bij hun vertrek een leegte bij mij achterlieten.

Ik kan me voorstellen dat je dit ook ergens herkent. Dat de verbinding verbroken werd en jij ook ooit iemand gemist hebt, een leegte voelde die je even niet kon vullen. En mocht je zo gelukkig zijn dat je nog nooit iemand gemist hebt, dan is er vast een plek geweest die je ooit gemist hebt, of een periode in je leven die je miste. Ergens is er een verlangen om weer verbinding te maken met die plek, tijd of persoon die zoveel fijne gevoelens opriep. En op het moment dat een verbinding verbreekt of dreigt te verbreken is de leegte voelbaar.

De leegte opvullen

In die leegte wordt bij mij het hoofd actief en weg ontspanning. Herken je dat? Mijn hoofd gaat op dat moment op zoek naar iets waarmee het die leegte kan vullen. In een subtielere vorm herken ik dit gevoel van onrust ook soms op momenten dat ik alleen ben zonder me bewust te zijn dat ik me dan eigenlijk eenzaam en niet compleet voel.

Als ik echt in het gemis zit, is het eerste wat er gebeurt dat mijn zintuigen zich openen en zich naar buiten richten. Onrust ontstaat en mijn gedachten willen denken, mijn ogen willen zien, de neus wil ruiken, de oren willen horen en de handen willen voelen maar ze kunnen niets vinden. Het is het onbewuste zoeken wat op dat moment onrust veroorzaakt.

Soms ben ik me daar niet eens bewust van en is er alleen onrust, maar als ik stil sta, merk ik dat mijn zintuigen open staan om te ontvangen, maar leeg aanvoelen. Ze worden niet meer gevuld en dat doet pijn. En wanneer een verbinding echt verbroken is of de ander uit je leven verdwenen is kan die leegte ondraaglijk zijn en diep diep verdrietig aanvoelen.

We missen onszelf

Je denkt misschien dat je op dat moment de ander mist. Dat is niet zo. Jij mist jezelf op die momenten net als ook ik mezelf mis. Ik mis op dat moment dat stukje in mij wat wakker wordt elke keer wanneer ik bij die ander ben. Ik mis al die gevoelens en sensaties die in mijn lichaam plaatsvinden wanneer ik in aanwezigheid van die ander ben. Het is als het ware de handtekening van de ander die zij onuitwisbaar heeft achtergelaten in mijn wezen en deze is uniek en niemand kan die namaken.

Je mist niet de ander. Je mist jezelf, hoe je je voelt wanneer je bij die ander bent.

Het moment van zo’n telefoontje waar ik dit artikel mee begon zijn ook de momenten dat ik me besef dat de ander mijn leven rijker maakt. In aanwezigheid van de ander kon ik iets voelen en ervaren wat mij zonder de ander niet of veel minder lukte. Dat is waarom ik zo gelukkig en blij ben met de ander in mijn leven. In verbinding met haar is mijn hart iets verder open gegaan. Bepaalde pijnen zijn verzacht. Onbewuste en bewuste verlangens zijn vervuld. Verlangens naar verbinding, samen zijn, plezier, openheid, liefde, gezien worden, noem het haar op. De lijst kan eindeloos lijken zeker wanneer je gedurende een langere tijd jezelf diep verbonden hebt met die ander. En wanneer ik dan denk aan haar, kan ik mijn verlangens naar haar aanwezigheid voelen.

En ik merk mijn neiging om al deze verlangens opnieuw op haar te projecteren wat betekent dat ik ergens de gedachte heb dat zij deze verlangens kan vervullen. En terwijl ik dit opschrijf herinner ik me direct weer dat dit niet waar is. Ik voel niet de verlangens naar haar, maar ik voel de verlangens naar mezelf. Uiteindelijk heb ik niet haar gevoeld, maar steeds mezelf. Mijn geluksgevoel kwam niet omdat ik verbinding had met haar, maar omdat ik completer verbinding heb met mezelf wanneer ik bij haar ben. In mij ervaarde ik haar.

Alles zit al in mij en alles zit in jou. Soms hebben we alleen even de aanwezigheid van de ander nodig om bepaalde gevoelens en kwaliteiten in ons wakker te maken. Maar uiteindelijk zat alles al in mij en ben ik al compleet. Ook jij bent compleet ook al zal jouw hoofd soms misschien zeggen dat het niet zo is.

Alles zit in jou. Soms heb je de aanwezigheid van de ander nodig om bepaalde gevoelens en kwaliteiten in jezelf wakker te maken.

Vermijdingsstrategieën

De eerste neiging die ik heb als ik iemand mis of als ik me alleen voel is om te gaan nadenken. Niet dat ik daar voor kies, het overkomt me. Het is trouwens de beste strategie die ik heb ontwikkeld om mijn verdriet niet helemaal te hoeven voelen. Hoe meer ik in mijn gedachten en ideeënwereld kan verdwijnen hoe minder ik contact hoef te maken met mijn lijf en daarmee het verdriet enigszins kan vermijden. Als ik kijk naar andere mensen om mij heen is het volgens mij ook de meest voorkomende strategie. Een strategie die op lange termijn niet werkt omdat het denken het verdriet niet oplost en ook nog eens veel onrust en andere emoties oproept.

Ik ken ook de strategie van de ‘rebound’-relatie, de relatie die je aangaat om de leegte met een nieuwe partner te vullen. En ook eten vanuit leegte komt me bekend voor. Ik ben gelukkig niet het type wat de leegte probeert op te vullen met alcohol of drugs wat op korte termijn hele interessante opties zijn om de leegte niet te hoeven voelen, maar wat op langere termijn erg destructief kan uitpakken. Maar uiteindelijk kun je niet weglopen van jezelf. Waar ik ga, gaat het verdriet en de leegte met me mee.

Je kunt niet weglopen van jezelf. Waar je gaat, gaat het gevoel van leegte met je mee.

De illusie van de verbinding

Als het denken ergens goed in is, dan is het wel jou het gevoel geven dat je niet compleet bent. ‘de mind’ en het denken doen immers niets anders dan problemen zoeken en deze willen oplossen. Ze zijn altijd buiten jou op zoek naar iets wat jij nodig hebt om je completer, beter of gelukkiger te laten voelen. Check maar eens of dit ook klopt voor jou.

Dus hoe groter het verdriet, hoe sterker het denken wat op zoek gaat naar een oplossing. Want zodra het verdriet weg is, zul je je weer compleet voelen is het idee hierachter. Was er ooit eens een moment dat je je compleet voelde, dan wordt dat door het denken direct onderbroken. Mijn hoofd denkt immers na over de verbinding, maar kan de verbinding niet voelen. Dat kan alleen het hart en het lichaam.

Het hoofd kan alleen nadenken over verbinding, maar kan deze niet voelen.

In plaats van acceptatie en mededogen is er onrust, willen oplossen, snappen en zoeken, en dat is juist niet wat ik op dat moment nodig heb. Hoe meer ik ga denken, hoe meer ik uit verbinding ga met mezelf. Het hoofd creëert die dualiteit door de leegte in mij niet te accepteren en buiten mij de compleetheid te zoeken.

In feite mis ik mezelf. Alle delen in mij die ik afwijs of niet aankijk ga ik ergens missen. Dus als ik de leegte en het verdriet in mij afwijs, creëer ik per definitie een afgescheidenheid in mij. En zo lang de Mind wil begrijpen, snappen en gaat zoeken buiten mij, zal het alleen maar meer afstand en afgescheidenheid creëren en is er nog meer reden om mezelf niet compleet te voelen of leeg.

Terug naar compleetheid

Er zit niets anders op. Ik moet terug naar mijn lijf, verbinden met de pijn en alles wat ik afgewezen heb. Ik moet iets met de leegte en die verlangens, het kan niet anders. Alle paden die ik in het verleden gevonden heb om deze leegte te vullen met iets buiten mezelf hebben tot niets geleid. Dat is een pad wat ik niet meer kan bewandelen. De leegte steekt toch altijd weer de kop op waardoor de automatische gedragingen om die leegte te vermijden weer zichtbaar worden.

Ik merk het op door de eerste gedachte die in me op komt en ik weet dat dit mijn grootste verslaving is, mijn verlangen naar compleetheid, mijn verslaving aan verbinding. Want als ik terugkijk, ben ik altijd op zoek geweest naar een iemand die naast mij kon staan en samen met mij in de eenheid kon zijn. En ook die illusie heb ik losgelaten en juist dat heeft me completer gemaakt. Want wanneer ik in staat ben om de leegte te includeren, helemaal te omarmen, zal ik compleet zijn. En ook dat is maar een gedachte want in wezen ben ik al compleet.

Wanneer je in staat bent de leegte te includeren ben je weer compleet

Liefdevolle aandacht

Ik zit nu na het telefoontje met mijn dierbare vriendin en ik ga voelen. Ik richt mijn aandacht op wat er op dit moment is. Ik merk gedachten op naar haar, voel verdriet en het verlangen haar te zien, te horen en te voelen.

In de leegte kom ik alle verlangens tegen en tegelijkertijd de pijn van al die andere keren dat ik niet kreeg wat ik verlangde. Ik merk dat mijn geest er alles aan doet om er niet met aandacht bij te blijven, maar deze keer ben ik volhardend vanuit zachtheid. En terwijl ik de verlangens observeer besef ik me dat ik alleen hoef te voelen wat er nu is. Ik hoef even niets te zoeken en op te lossen. Ik voel het verlangen naar verbinding en maak verbinding met het verlangen naar verbinding en merk dat het er al is.

En ik merk dat mijn vriendin in mij zit, precies daar waar de pijn zit. Zodra ik haar voel, dan is ze in mij, daar ben je, daar was je en daar zul je altijd zijn. Daar zit ook de illusie van de verbinding. Want als ik aan haar denk is ze er al. En ja, er is verdriet voelbaar en ik ben er met zachtheid bij. Ik maak verbinding met alles wat er is. En ik merk dat het verdriet van de leegte langzaam verdwijnt en plaatsmaakt voor compleetheid. Ik merk dat de gedachten van gemis langzaam maar zeker worden omgezet in dankbaarheid en mededogen.

En ik weet ook dat dit precies is wat mijn vriendin nodig heeft op dit moment. Zij heeft niet mijn oplossingen nodig, mijn gemis, mijn zorgen, mijn leegte, mijn angsten of mijn verdriet. Verbinding en liefdevolle aandacht is op dit moment wat ze het meeste kan gebruiken. En als ik begin met het aan mezelf te geven, kan ik het ook aan haar geven.