Alle artikelen

Patronen & gedrag

De illusie van keuzevrijheid

Vroeger dacht ik altijd dat ik keuzes had. Ik besef me echter steeds meer dat ik geen enkele keuze heb.

Ook voor mijn coachingcliënten is er uiteindelijk maar één optie, want het lichaam twijfelt niet.

Het lichaam twijfelt niet

Mijn lichaam geeft aan welke keuze ik moet maken en het lichaam twijfelt nooit. Ik bedoel dan niet dat ik kies vanuit mijn emoties of instincten. Emoties zijn geen goede raadgever bij de keuzes die we maken. Emoties zijn kortstondig; ze komen en gaan. Ik heb het over de authenticiteit van het lichaam, de congruentie van de signalen die allemaal dezelfde richting op wijzen.

Ik weet nog dat ik enkele jaren geleden ontslag nam. Ik zou je kunnen zeggen dat het een keuze was, maar het was echt geen keuze. Ik moest. Mijn lichaam schreeuwde om ontslag te nemen. Geen keuze vanuit boosheid of frustratie. Alle signalen in mij en om mij heen bewogen maar in één richting. Het gevoel was zo sterk dat ik het niet meer kon negeren. Ik moest reageren.

Het antwoord is altijd direct aanwezig

Zodra je voor een keuze staat, geeft het lichaam direct het antwoord. De meeste mensen registreren deze signalen niet. Ze volgen de gedachten, herinneringen en verwachtingen die direct daarna volgen. Ze neigen ertoe dezelfde keuze te maken die ze altijd hebben gemaakt, gebaseerd op deze herinneringen. De gedachten en emoties vertroebelen vervolgens de helderheid om de signalen te zien die er nu zijn. En weg is de duidelijkheid en het overzicht.

Twijfelen over keuzes

In coaching kom ik veel cliënten tegen die twijfelen over keuzes. Ik vraag dan de verschillende opties toe te lichten. Het enige wat ik vervolgens doe, is teruggeven wat ik zie, voel en hoor. Bij de ene optie is er aanwezigheid, duidelijkheid in de stem en ontspanning op het gezicht. Bij de andere keuze zijn angst en verlangen voelbaar en gaat de cliënt meer denken; herinneringen en verwachtingen komen naar voren.

Passende keuzes maken betekent bewust worden

Naarmate ik ouder word, word ik steeds bewuster van wat ik voel en ervaar. Dat betekent dat ik bij elke keuze opmerk welke signalen mijn lichaam aangeeft en helderheid krijg over de betekenis van de signalen die ik ervaar. Linksaf voelt goed, rechtsaf voelt gewoon niet meer goed. Hoe bewuster ik word, hoe sterker de signalen die ik opmerk. Dat betekent dat ik mijn lijf niet meer kan negeren. Bepaalde keuzes kan ik gewoon niet meer maken.

Bij kleine dingen zoals het kiezen van een pak suiker maakt het allemaal niet zoveel uit. Maar hoe bewuster ik word, hoe meer ik besef dat zelfs bij een pak suiker een subtiele beweging voelbaar wordt in mijn lijf die aangeeft welk pak suiker ik moet pakken. Kiezen wordt niet meer iets om over na te denken. Het wordt een bewust automatisme waarbij ik in het nu reageer op de signalen die er zijn.

Vertrouw bij keuzes in het moment

Geen verwachtingen en herinneringen erbij halen, maar waarnemen en vertrouwen in het moment. En ja, soms is het hoofd dominant en maak ik een keuze die achteraf niet goed uitpakt. Dat noemen we evolutie. We leren van de fouten die we maken, we worden bewuster zodat we de volgende keer de signalen duidelijker herkennen. Lukt het de volgende keer weer niet, dan lukt het de keer erop. Er komt altijd een moment dat we wakker worden en de signalen gaan herkennen.